Theo truyền khẩu, bổn Sấm -truyền ca này do linh mục Louis Đoan (thầy cả Lữ y Đoan) viết ra lối năm 1670. Ngài là một nhà thông thái Hán học, gia nhập đạo Công-giáo lúc thiếu thời và t́nh nguyện làm thầy giảng buổi sơ khai công-giáo ở Đàng trong. Ngài viết nhiều tập thơ về giáo lư, giúp bổn đạo dễ bề học hỏi. Trong số đó, có bổn Sấm-truyền ca rất công phu, ngài viết theo thể thơ lục bát là loại văn chương b́nh dân thời đó. Ngài đúc kết ngắn gọn theo cảm nghĩ và hiểu biết của dân tộc Á đông v́ đó người ta nhận thấy bổn Sấm-truyền ca là một ḥa đồng văn hóa Á đông và Khi-tô giáo. Hạng văn nho thời đó mến phục và thích đọc tác phẩm này, cũng có một số người trí thức đă xin theo Công-giáo.
Lúc già trên 60 tuổi, nhận thấy tài đức và ḷng nhiệt thành nên đức Vít-vồ Lâm-biên-mộc, (Đức cha Lambert de la Motthe) giám mục Địa phận Đàng trong đă phong chức linn mục cho ngài, tại Kẻ-chàm (Cacham) thuộc vùng Quảng ngăi năm 1676. Bổn Sấm-truyền ca của ngài, đă bị các linh mục ngoại quốc thời đó chống đối, viện lẽ đă pha trộn nhiều tư tưởng ngoại giáo. Dầu sao cũng có người ǵn giữ và khi chạy nạn cơn bắt đạo thời chúa Nguyễn phúc Chu (1691-1725) ra lịnh cấm đạo Công-giáo rất ngặt năm 1701, họ đă mang theo vào đất Đồng-nai.
H́nh b́a Sấm Truyền Ca do Nguyễn Văn Nhạn thực hiện 20/12/1956
Sống len lỏi với thổ dân, t́m nơi hoang địa hợp nhau khai phá đất đai lập nghiệp sinh sống, theo cái thế da beo: việt đông thổ rút, việt rút thổ đông, chịu đựng biết bao gian lao khổ cực để sống và giữ đạo cách âm thầm. Đến năm 1757, chúa Nguyễn phúc Khoát hoàn toàn làm chủ vùng Thủy chân lạp (miền Lục tỉnh) và phân khu hành chánh. Bấy giờ nhiều làng xă người Việt kê khai lên bản đồ đất nước, đồng thời các vùng công giáo cũng ra mặt như Cái mơn, Cái nhum, Mặt bắc, Bả giồng ... là những vùng đa số là công-giáo.
Bổn Sấm-truyền ca được t́m thấy ở Cái nhum, Cái mơn thuộc Long hồ dinh (hiện nay, 1956, thuộc tỉnh Bến tre). Có người viết ra chữ quốc ngữ từ bổn gốc chữ Nôm, và đă được chuyền tay nhau chép lại và phổ biến rất hạn chế, v́ lẽ quá dài và ít người có đủ khả năng về văn hóa giữa thời Hán, Nôm và chữ quốc ngữ đang tranh giành chỗ đứng dưới chế độ Pháp thuộc tại Nam-kỳ.
Bổn Sấm Truyền ca này được chép lại nhờ linh mục Phao lồ Quí (địa phận Sài-g̣n) cho mượn.
Lúc nhà in công giáo của địa phận Sàig̣n mới thành lập tại nhà thờ Tân định (Sàig̣n), nhiều giáo hữu và linh mục nhiệt tâm muốn xuất bàn tác phẩm nầy. Nhưng qua nhiều lần thảo luận, không đi đến kết quả, v́ hai lư do:
V́ chi phí quá nặng đối với nhà in c̣n nghèo, số vốn xuất bản không được đức Giám-mục sở tại trợ cấp. Kế đó, do ư kiến cát linh mục Pháp không đồng ư v́ e bản dịch Sấm truyền ca không lột hết ư nghĩa của Kính thánh theo bản Vulgata.
Khoảng năm 1920-1930, tại Sàig̣n có nhiều báo chí công-giáo do giáo dân đảm trách, như nhựt báo Công giáo đồng thinh của Đoàn Kim Hướng, tuần báo công-giáo tiến hành của Đoàn công Chánh; tuần báo Dân Nam của Tổ-đức Thế, tuần báo Dân hiệp của Nguyễn cang Thường ... và báo Nam kỳ địa phận là tờ liên lạc thông tin của Ṭa Giám mục Sàig̣n do linh mục lănh đạo, đă xuất bản từ đầu thế kỷ XX. Trong thời gian nầy, theo lời Paulus Tạo, kư giả công giáo đang giúp tuần báo Nam kỳ địa phận (Nhà thờ Tân định Sàig̣n) th́ ông Trần hớn Xuyên họ đạo Cái mơn, Bến tre) đă giao tận tay ông bổn Sấm truyền ca và yêu cầu có thể xuất bản hoặc đăng tải từng phần trên báo chí công-giáo, nếu có thể được.
Bổn Sấm truyền ca nầy không khác với bổn của linh mục Phao lồ Qui bao nhiêu, mà ông Paulus Tạo hiện có, do con cháu của linh mục tại Mỹ tho giao lại Bổn của linh mục Phao lồ Qui th́ có đánh số câu như Kinh thánh; c̣n của Trần hớn Xuyên không có. Bổn của linh mục phao-lồ Qui, được Paulus Tạo chuyển lại cho báo Công giáo Tiến hành, sau đó chuyển về báo Dân hiệp. Nhưng rồi, v́ nhiều lư do, nhứt là lư do tác phẩm quá lớn, gồm năm quyển đầu của bộ Kinh thánh Cựu ước; hơn nữa, tác phẩm bị chê là không c̣n hợp thời: thời tản văn đang tiến triển mạnh, đẩy lùi thời văn vè vào quá khứ. Do đó bổn Sấm truyền ca bị xếp vào tủ tài liệu của báo chí. Năm 1947, Nguyễn cang Thường về giúp tạp chí Tông-Đồ, th́ mang theo một mớ văn liệu, trong đó có bổn Sấm truyền ca.
Năm 1950, báo Tông-Đồ dời trụ sở từ số 6 đại lộ Luro đến số l đường Frère Guillerault, th́ các văn liệu cũng được chở theo, xếp vào các kệ sách báo.
Thời cuộc biến chuyển mau lẹ, chiến tranh nổi lên khắp nước, người ta chỉ c̣n lo sống với chết là vấn đề quan trọng hằng ngày, mọi việc khác xếp lại tất cả.
Năm 1952, nhà báo Tông Đồ bị băo làm sập đổ, văn liệu hư hại hơn phân nửa. Bổn Sấm truyền ca hư hỏng hoàn toàn ba quyển sau, v́ bị nước ngập và mối xông phá, chỉ c̣n hai quyển đầu là Genesia và Exodus. Quyển Exodus bị mối tàn phá phân nửa.
Sau phong trào di cư năm 1954, nhà báo Tông Đồ cất lại vào địa thế nhứt định, phía sau Nhà thờ Chợ đũi ( Bùi Chu, Quận 2, Sàig̣n), th́ các văn liệu c̣n lại chút ít tập trung về đó. Năm 1956, thấy bổn Sấm truyền ca nầy bị hư hao nhiều, tôi cố gắng chép lại, để kho văn liệu công giáo sau nầy khỏi thiếu một tài liệu quí giá của người xưa.
Sàig̣n ngày 15-10-1956
Thaddoeus Nguyễn văn Nhạn
Báo Tông Đồ (Sàig̣n)
