Nếu tôi có thể quên ...
Phá thai, một vấn đề lương tâm
Diễm Uyên

Không hiểu v́ lư do ǵ mà đề tài phá thai ít được đem ra tranh căi  trong thời gian gần đây. Ta chỉ cần mở những đặc san về khoa học xă hội nhân văn để thấy rằng đây không phải là vấn đề thời sự v́ đă hầu như hoàn toàn vắng mặt từ một năm qua trong những đặc san quen thuộc như Sciences Humaines, Nouvel Observateur, Gazette des Femmes, Science &Vie, Manière de Voir, Sciences et Avenir, Psychology  Magazine, Psychologie Québec, Revue dActualité, Paris Match, Elle... ngay cả trong những số báo với chủ đề đặc biệt về phụ nữ.

Nếu có đề cập đến th́ các tác giả chỉ nói về khía cạnh khoa học, chính trị. Nhiều chính trị gia cũng tránh bàn luận về đề tài gai góc này để tránh sự đụng chạm với hai trường phái: Pro Life và Pro Choice.

Trên thực tế, sinh sản và phá thai luôn là một vấn đề rất gắn bó với thân phận người phụ nữ. Trong nhiều thế kỷ qua, phá thai bị xem như một trọng tội đối với thượng đế và xă hội. Thiên chức của người đàn bà từ hàng ngàn năm qua được gắn liền với trách nhiệm sanh đẻ và nuôi dưỡng con cái. Không có tính năng sinh sản, giá trị của người phụ nữ có thể bị suy giảm nặng nề như bác sĩ Dolèris ở Hàn Lâm Viện Pháp đă quả quyết : ”enfanter, encore enfanter, toujours enfanter. Volontai-rement stérile, elle retombe au rang de la prostituée”

Sau thế chiến thứ nhất, do sự tử vong quá cao đưa đến nhu cầu tăng triển nhân số khiến cho nhiều  lănh tụ quốc gia đă đưa ra nhiều h́nh luật nghiêm khắc kể cả việc tử h́nh để trừng phạt những người phụ nữ phá thai. Mặc dù thế, tỷ lệ sinh sản vẫn không ngừng sút giảm trong suốt hai thập niên 1920 đến 1940, và tỷ lệ phá thai mặc dù không chính xác bởi bị cấm đoán, nhưng đă có những nhà xă hội học đă đưa ra con số 700.000 đến 1 triệu bào thai bị trục xuất ra khỏi cơ thể người mẹ hàng năm trên thế giới. Nhiều người cho rằng con số đáng kể này phản ảnh sự phản kháng của người phụ nữ trước một chế độ phụ quyền ngày xưa. Nhưng lư do trung thực nhất của quyết định phá thai bao gồm nhiều yếu tố: cá nhân, gia đ́nh, xă hội mà chúng ta có thể tóm tắt là người phụ nữ ngày xưa đă bất chấp bao nguy hiểm, bao áp lực t́m đến những phương pháp phá thai lén lút là v́ họ không c̣n sự chọn lựa nào hơn. Và chúng ta có thể  dễ dàng tưởng tượng những đau đớn về thể xác, những căng thẳng nặng nề về tinh thần mà những người phụ nữ này đă phải trải qua. Họ đă phải trả cái giá rất đắt cho sự lựa chọn của họ.

Ngày nay phá thai đă được công nhận tại rất nhiều quốc gia. Đề tài phá thai đă không c̣n  là một đề tài thu hút sự chú ư của mọi người tuy rằng các trường phái ủng hộ (Pro Choice) và chống đối phá thai (Pro Life) vẫn c̣n luôn hoạt động.

Nhưng nếu ṭ ṃ nghiên cứu thêm về vấn đề này , bao câu hỏi sẽ được đặt ra nhưng chưa chắc đă có câu trả lời chính đáng v́ chúng ta đang đứng trước một địa hạt có vẻ thầm lặng hơn xưa nhưng vô cùng phức tạp. Trước hết ta có thể nêu lên bao mâu thuẫn xoay quanh thực tế phá thai.

- Trong xă hội Tây phương, khoa học và sự hiểu biết về các cách thức ngừa thai đă tiến bộ, những phương pháp ngừa thai đă trở nên đơn giản và hiệu quả hơn xưa. Một cô thiếu nữ 14 tuổi cũng có thể ngừa thai được dễ dàng nếu muốn.

-  Sự hiểu biết về Phôi Sinh Học cũng đă phát triển, đối với nhiều người, bào thai không c̣n là một vật thể vô tri vô giác mà là khởi đầu một sự sống đầy tiềm lực, do đó vấn đề lương tâm dễ dàng được nêu lên. Và phái chống đối phá thai (Pro Life), ngày càng dùng những phương pháp khéo léo đánh vào tâm lư  mọi người bằng cách trưng bày triệt để những h́nh ảnh thai nhi để gây xúc động ḷng người.

- Xă hội Đông phương đang bị đe dọa bởi nạn nhân măn và với sự kỳ thị giới tính trọng nam khinh nữ nên nạn phá thai có vẻ được ngầm chấp nhận tại nhiều nước Á Châu. Trong xă hội Tây phương, với tỷ lệ người già ngày càng cao, tỷ lệ sinh sản thụt giảm, nhân số trẻ trở nên một món quà quư hiếm, sự  phá thai trong bối cảnh này có thể trở thành một đề tài nhức nhối.

Với những dữ kiện trên, lẽ ra việc phá thai phải là một hiện tượng đang đi xuống trong các quốc gia Tây Phương.

Thế nhưng với thống kê, chúng ta đang trực diện với một khuynh hướng ngược lại, tỷ lệ phá thai không ngừng tăng triển và đă đạt đến con số gấp đôi so với mười năm trước tại Canada và Hoa Kỳ.

Chúng ta có thể t́m đâu ra câu trả lời cho những mâu thuẫn này?

- Có phải chăng v́ phá thai đă được b́nh thường hóa bởi v́ luật pháp đă công nhận ?

-  Bối cảnh tự do luyến ái cùng sự phát triển cơ thể sớm  khiến cho đời sống t́nh dục đă bắt đầu rất sớm nơi người trẻ. Sự trưởng thành về trí tuệ đă không phát triển đồng vận tốc với sự phát triển cơ thể dễ đưa đến hậu quả tai hại là có nhiều thiếu nữ mang thai ở tuổi 14,15. thậm chí sớm hơn nữa.

- Xă hội ngày nay đă thay đổi bộ mặt, mọi người có khuynh hướng chạy theo vật chất, niềm tin vào tôn giáo đă lung lay, nhiều phụ nữ đă sử dụng phương tiện phá thai như một trong  những phương pháp ngừa thai?

Nếu suy diễn như thế th́ chúng ta có thể đi đến kết luận cho rằng trong hoàn cảnh xă hội đương thời, quyết định phá thai đă được lấy dễ dàng và đă không để lại âm hưởng đáng kể nào trong ḷng của những người phụ nữ. Thú thật đó đă là những giả thuyết của tôi khi đối diện với những con số phá thai ngày càng cao. Thế nhưng ở cương vị bác sĩ gia đ́nh, tôi có dịp trao đổi với nhiều người đàn bà đă trải qua kinh nghiệm phá thai. Họ đến với tôi và như một nhu cầu thiết yếu, họ trút tỏ tâm sự. Tôi không hỏi nhưng họ vẫn nói.. Tôi đă thật ngạc nhiên trước những lời tâm sự này. Tôi cảm nhận được là họ nói bằng cả trái tim nên tuy là một người thuộc phái   Pro Life, tôi vẫn xúc động, cái nh́n của tôi bớt gay gắt hơn về những phụ nữ phá thai. Tôi xin ghi lại dưới đây tâm tư của 5 người phụ nữ trong số những người luôn bị ít nhiều dằn vặt qua những lần phá thai.

Tôi mong rằng những ǵ ḿnh kể ra sẽ góp một góc nh́n khác về sự phá thai Tôi chỉ tiếc rằng với khả năng hạn hẹp, tôi đă không chuyển đạt được những xúc cảm nhận được từ những người bệnh nhân này.

Một thiếu nữ 16 tuổi

Montréal, ngày ..tháng...,năm 2001

Người ta chở đến pḥng cấp cứu một cô bé 16 tuổi. Cô có ư quyên sinh nên đă uống trọn một hộp thuốc Tylénol với khoảng 50 viên. Người ta đă t́m thấy những ḍng nhật kư sau đây. May mắn thay, cô bé đă được cứu sống. Cô đă tự tử ba tuần sau ngày phá thai.

Có những cụm mây treo lơ lửng giữa trời. Trên băi cỏ xanh những thiên thần áo trắng đang cuống quưt chạy đuổi bắt nhau. Tiếng cười pha lẫn vào vào tiếng hót của đàn chim t́m tổ. Ôi có bản nhạc nào réo rắt hơn khúc tấu này. Bỗng dưng một cơn gió thổi mạnh, xoáy cuốn đi những thiên thần áo trắng, tiếng khóc thảm thiết vang lên lấn ướt tất cả tiếng nhạc. Những đứa trẻ bay cao, chới với, vẫy vùng...

Không thể được, không thể như vậy được...Tôi thét lớn và thức dậy, mồ hôi nhễ nhại... Lại một cơn ác mộng.

Lại có những đứa bé trong những chiếc áo thiên thần trắng tinh. Nhưng gương mặt... như là những gương mặt yêu quái, bởi chúng nhăn nhó, hung dữ. Chúng đưa tay lên cào cấu gương mặt ḿnh bằng những bàn tay nhỏ bé xinh xắn, máu từ từ chảy... Tại sao những đứa bé lại tự hành hạ ḿnh như thế..

Đừng.. đừng...Tôi gào lên, van xin, mắt chợt mở toang, tay buốt lạnh. Lại nằm mơ ...Tôi biết ḿnh lại mất ngủ đêm nay. Đầu óc tôi lại hướng về nơi chốn đó, ngày hôm ấy mặc dù tôi đă cố tập trung tư tưởng vào những chuyện vui tươi hơn.

Ngày hôm ấy thật đông người. Hay là ngày nào cũng như ngày nào. Thiên hạ chen chúc nhau. Có những cô cùng lứa tuổi với tôi đi cùng với mẹ họ, hay bạn trai. Cũng có những người đàn bà  xấp xỉ 40, đi một ḿnh, có vẻ như đă quen thuộc.

Mẹ nắm tay tôi. Khi ông bác sĩ đưa ống hút vào, mẹ tôi nh́n tôi trấn an, nhưng sao tôi vẫn thấy thấp thoáng sự trách móc che dấu đằng sau ánh mắt an ủi đó. Tôi nắm chặt tay mẹ, mắt nhắm nghiền. Tôi nhăn nhó mày mặt. Tôi đau, đau buốt tâm hồn, c̣n thể xác...th́ đă tê lạnh, như thây ma...Chưa bao giờ tôi cảm thấy một sự thiếu công bằng như thế. Tại sao là tôi mà không phải là Eric? Eric chẳng có vẻ ǵ là bận tâm. Eric đă không có cái lo lắng của tôi khi bị trễ tháng. Eric đă không có cái cảm giác buốt xé tâm can khi ống hút được đưa vào người kéo đi sự sống trong tôi. Eric bây giờ hẳn đang say ngủ. C̣n tôi, một ḿnh trong bóng tối. Tôi thật mỏi mệt nhưng không dám nhắm mắt. Tôi sợ những thiên thần đang lên cơn thịnh nộ, tôi sợ băo táp cuốn bay những h́nh hài nhỏ bé. Tôi sợ...Có ai biết tôi đang sợ, có ai biết tôi đang đau. Tôi vừa thương ḿnh vừa ghét ḿnh. Tôi mười sáu tuổi và đă có khả năng hủy diệt mạnh mẽ. Tôi chỉ có khả năng tạo ra sự chết chóc. Một đứa trẻ đă qua đời trước khi có một cái tên để gọi, trước khi cất tiếng khóc, trước khi nở nụ cười. Một đứa trẻ đă ĺa đời không có áo quan, không có tang lễ, không có nước mắt, nếu có ǵ chăng th́ chỉ là một hố rác tanh tưởi. Một đứa trẻ đă qua đời trước khi nó được chào đời. Một đứa trẻ đă rời khỏi trần gian trước khi hai buồng phổi được căng đầy bởi không khí của thế giới này.

Người ta đă xóa bỏ sự hiện diện của nó trước khi nó có thể lên tiếng phản kháng. Lỗi về ai? Lỗi tại tôi, nhưng đâu có ai đă báo động cho tôi biết những điều kinh khủng này, ngay cả mẹ..Chưa bao giờ tôi có cảm giác cô đơn như lúc này. Tôi muốn chạy đến pḥng mẹ, nhưng có cái ǵ giữ chân tôi lại. Từ lúc tôi trải qua cái thử thách ghê rợn này, tôi thấy ḿnh đă thật già, tôi đă trở thành một người đàn bà. Nhưng cảm giác chợt già này đă không cho tôi sự can đảm, ḷng tin tưởng về ḿnh. Trái lại, khi sự sống trong tôi bị tước đoạt, sức mạnh trong tôi cũng tan biến theo. Tôi c̣n làm được ǵ?  Đêm nay như mọi đêm, thật dài, tôi vẫn thao thức.

Một phụ nữ người Trung Đông, 38 tuổi

Có thể nói đời tôi là một chuỗi thử thách, luôn có những biến cố làm khuấy động đời sống tôi. Nhưng biến cố ghê gớm và khó quên nhất của tôi là lần tôi phá thai khi tôi mới đặt chân đến Canada.

Tôi và chồng tôi quyết định lập nghiệp ở Canada khi tuổi vừa mới ba mươi ngoài. Chúng tôi đă có hai đứa con trai rất dễ thương. Có lẽ tâm tư tôi đă quá căng thẳng trong bước đầu hội nhập nên cơ thể của tôi đă không c̣n đều ḥa nữa. V́ tôi chỉ dùng phương pháp ngừa thai tự nhiên nên chuyện ǵ phải đến đă đến, tôi đă thụ thai tám tháng sau ngày đến Montréal. Tuy đời sống khó khăn nhưng tôi vẫn cảm nhận được là niềm vui của tôi đă đến trước mọi lo lắng về tương lai. Không hiểu sao tôi luôn có cảm tưởng rằng đây sẽ là một đứa con gái mà tôi luôn mơ ước. Chồng tôi th́ ngược lại, rất cứng rắn, anh muốn tôi phá thai. Anh đưa ra bao lư do mà theo anh rất chính đáng để thuyết phục tôi hủy bỏ bào thai vừa chớm tựu trong người. Tôi đă không nhớ là chúng tôi đă trải qua bao nhiêu lần tranh căi. Thái độ tôi bao giờ cũng thế, van lơn năn nỉ. C̣n chồng tôi th́ muôn mặt, lúc th́ giận dỗi, hằn học,  lúc th́ âu yếm cưng chiều tôi. Anh dùng mọi chiến lược chỉ để đạt được ư muốn của anh: loại bỏ đứa con đến không phải lúc. Tôi như đă trải qua một cơn ác mộng với nhiều ngày đấu trí với chồng. Nhưng cuối cùng chồng tôi đă thắng, anh thắng tôi và thắng luôn những giá trị đạo đức Hồi giáo. Tôi đă phá thai. Khi c̣n ở nước nhà tôi đă nghe những chuyện thật hải hùng về các kinh nghiệm trục thai. Nhưng ở đây sự việc xảy ra tương đối khá êm ả. Tôi bị chảy máu và đau bụng lâm râm trong ṿng vài ngày rồi thôi. Nhưng tôi đă giả vờ quằn quại, rên xiết trong ṿng nhiều ngày sau đó để trả thù chồng. Tôi muốn chồng tôi cũng phải đau như tôi đă đau. Tôi quả trẻ con, cho dẫu chính chồng tôi phải trải qua những cơn đau thể xác, nhưng làm sao tâm hồn anh đă bị những vết lở sâu đậm như tôi. Trong nhiều năm trời, tôi đă không bao giờ dám nh́n chăm chú những đứa bé gái v́ h́nh ảnh này dễ  khơi lại vết thương cũ. (Sao tôi luôn nghĩ  đứa con nếu được ra đời sẽ là một bé gái). Nhiều tháng sau ngày định mệnh, tôi bị mất cảm giác khi gần chồng, h́nh như tôi hận anh, cái hận nó như muốn thiêu hủy ngọn lửa thương yêu. Nhiều đêm thức giấc, tôi nằm ôm bụng khóc thầm sự mất mát và sự bất lực của ḿnh.Thật là mỉa mai, chúng tôi rời khỏi xứ sở của ḿnh để đến vùng đất hứa, nhưng chính tại đây giấc mơ của tôi đă bị dập nát. Tôi không trách cứ Canada, đất nước này không có lỗi ǵ cả. Chỉ có điều... đời sống chật vật ở đây đă không đẹp như trong trí tưởng tượng. Nếu chúng tôi có cuộc sống thoải mái hơn, tôi đă giữ được con tôi...

Chuyện đă xảy ra cách đây năm năm. Tôi đă từ từ bớt giận chồng. Bệnh lănh cảm của tôi đă thuyên giảm phần nào.Tôi luôn cố nghĩ anh cũng có nỗi khổ của anh. Theo thời gian, tôi thấy rằng anh có thể có lư v́ ở Canada một gia đ́nh với ba đứa con là cả một thử thách. Nhưng ngược lại, có sống trong khó khăn th́ những hy sinh của ḿnh lại càng có ư nghĩa. Tôi muốn nói: nếu chúng tôi cứ quyết định giữ bào thai, tôi tin rằng bây giờ tôi có thể nghèo hơn nhưng hạnh phúc và thanh thản hơn. Nhưng thôi, tâm sự được ngày hôm nay tôi cũng đă thấy nhẹ ḷng nhiều. Nghĩ cho cùng ta không nên quá hối tiếc những ǵ đă xảy ra, tuy nhiên... (người phụ nữ này đă kết thúc buổi nói chuyện tại đây)

Một phụ nữ bản xứ (Québecoise), 34 tuổi

Tôi sống thật hạnh phúc với Marc được sáu năm. Anh thật là một người đàn ông đúng nghĩa: vững chăi, tự tin. Anh là người quyết định hầu hết những sinh hoạt của chúng tôi. Tính tôi vốn đa cảm, có hơi yếu đuối, thiếu tự tin. Sống với anh tôi có được sự b́nh yên. Dù đôi khi bị cô bạn thân chế diễu: mi là cái bóng của Marc, nhưng thay v́ bất b́nh tôi lại tràn trề niềm vui. Marc là bóng mát khiến cho da tôi không bị rát bỏng bởi mặt trời, Marc  là cái địa bàn giúp tôi không lạc phương hướng. Hạnh phúc gần như trọn vẹn nếu như Marc cũng yêu trẻ con như tôi. Ngay khi c̣n bé tôi đă ao ước có những đứa con thật kháu khỉnh sau này. Sau khi về sống với Marc tôi đă thật ngỡ ngàng khi nghe Marc khẳng định nhân một buổi tâm t́nh rằng anh không bao giờ muốn có con v́ không muốn có những ràng buộc phiền phức. Anh tỏ vẻ yên trí v́ tôi luôn uống thuốc ngừa thai. Tôi chấp nhận quyết định của anh mà ḷng man mác nỗi buồn, giấc mộng thời thiếu nữ biết đến bao giờ sẽ có ngày đơm hoa. Tôi có cô bạn khá thân. Cô và chồng đều mong mỏi có được một đứa con, nhiều năm qua họ đă thử hầu hết mọi phương cách nhưng đều thất bại. Chúng tôi thường tâm sự với nhau về giấc mơ có vẻ khó thành của ḿnh để an ủi nhau.

Rồi một ngày, phép lạ đă đến, ao ước ấy đă thành sự thật. Tôi có bầu, tôi mang trong tôi ḍng máu của t́nh yêu giữa tôi và Marc, c̣n nỗi hạnh phúc nào ngọt ngào hơn. Thật là không tưởng tượng được, phải chăng sự thèm muốn làm mẹ trong tôi quá mănh liệt khiến tôi đă thụ thai mặc dù vẫn uống thuốc ngừa. Lúc ấy tôi ngây thơ cứ tưởng Marc sẽ đón nhận món quà bất ngờ này của thượng đế. Nhưng không, anh đă lặng người đi. Mắt anh sắc lạnh nh́n tôi như quan ṭa nh́n một kẻ tội phạm. Mà nào tôi có lỗi ǵ đâu, tôi đâu có chủ ư. Anh nói với tôi, giọng ôn tồn nhưng cương quyết: anh không muốn giữ bào thai này. Mặc cho tôi cố dùng những lời khéo léo để cầu xin anh thay đổi ư định, anh vẫn lạnh lùng: Em có sự lựa chọn, đứa bé hay anh... Tôi không làm sao tưởng tượng rằng anh có thể quyết liệt và nhẫn tâm đến thế. Đứa bé hay anh, đứa bé hay người yêu của tôi? Có sự lựa chọn nào khắc nghiệt hơn?  Có áp lực nào tàn nhẫn hơn? Người đàn bà nhu nhược như tôi đă nhượng bộ, đă  bóp nát tim ḿnh để chiều ư  anh. Cô bạn tôi nghe tin đă sững sờ, thượng đế thật oái oăm. Trong khi cô đă phải bỏ bao tiền của công sức để mong được cái vinh dự  làm mẹ mà vẫn vô vọng, c̣n tôi nỗi ước mơ đè nén bây giờ ở trong tầm tay th́ tôi lại chối bỏ...

Ngày ấy đă đến, thể xác tuy có đau đớn nhưng cũng không bằng những xâu xé của tinh thần. Một hài nhi vô tội đă ra đi, mang theo t́nh yêu tôi dành cho Marc. Chỉ v́ t́nh yêu hay v́ bản tính yếu hèn mà tôi đă dập tắt ước mơ đầu đời. Hai năm sau chúng tôi xa nhau. Sau khi phá thai, tôi mất hết cảm xúc khi gần Marc, tôi không làm sao quên được gương mặt lạnh lùng đến vô cảm của Marc khi buộc tôi hủy diệt ḥn máu của ḿnh.

Bây giờ tôi đă lập lại gia đ́nh và có hai con.Trong thâm tâm, tôi vẫn không quên rằng có một đứa trẻ đă hy sinh cho hạnh phúc hiện tại. Cái chết của đứa con đầu ḷng đă là khởi đầu cho một đời sống ư nghĩa hơn, đời sống mà chính tôi làm chủ cuộc đời tôi. Bây giờ tôi như một con gà mái nhỏ bé nhưng can đảm, sẵn sàng giương cánh để bảo vệ đàn con ḿnh. Giọt máu đầu của tôi đă mất đi nhưng trong tôi một sức mạnh và một ư chí sắt thép đă tựu h́nh: tôi sẽ không bao giờ để bất cứ người đàn ông nào gây tổn hại đến các con của tôi.

Một phụ nữ Á Châu 41 tuổi, không con

Tôi là một phụ nữ vừa bước qua ngưỡng cửa 40. Tôi lấy chồng năm 24 tuổi. Đă hơn mười năm qua vợ chồng chúng tôi đă t́m đủ mọi cách thức thụ thai. Chúng tôi thử rất nhiều phương pháp nhưng vô hiệu. Chỉ c̣n hai cách chúng tôi chưa làm là cấy thai nhân tạo và ... xin con nuôi. Chồng tôi chắc cũng buồn lắm nhưng không thố lộ chắc sợ làm buồn tôi hơn. Mà quả thật tôi thật buồn phiền, mặc cảm tội lỗi khi xưa chợt về.... Chuyện thật ra cũng chẳng có ǵ nhưng tôi đă không bao giờ có can đảm hé môi với chồng tôi. Số là một năm sau ngày cưới tôi tôi không thấy tháng. Mặc dù rất thích trẻ em nhưng sự trễ chu kỳ này đă gây cho tôi bao sự lo lắng, sợ hăi. Tôi đâu muốn có con trong giai đoạn này, khi mà tôi chưa có được mảnh bằng đại học trong tay. Dự tính của tôi là có được một đời sống độc lập, không lệ thuộc tài chánh vào chồng như mẹ tôi. Tôi tin chắc là ḿnh đă có thai sau ba tuần trễ kinh, tôi đă đến gặp một bác sĩ ngoại quốc quen. Bà đă cho tôi  tất  cả địa chỉ, số điện thoại cần thiết nhưng cũng không quên gửi tôi đi thử máu. Tôi đă sẵn sàng đến dưỡng đường phá thai với tất cả sự xung đột nội tâm. Tôi đă giấu biệt chồng điều này v́ anh rất ngoan đạo và chắc chắn sẽ ngăn cản tôi. Tuy rất đau khổ nhưng tôi đă quyết định. May mắn thay tôi chỉ trễ tháng, nhưng không có thai. Câu chuyện phá thai hụt đă lùi vào quên lăng. Cho đến lúc chúng tôi phải trực diện với vấn đề hiếm muộn. Chuyện cũ trở về khuấy động tâm tư. Một nghi vấn cứ lẩn quẩn trong đầu. Phải chăng sự khó khăn trong việc thụ thai ngày nay của tôi là sự trừng phạt của thượng đế về ư định độc ác của tôi mười lăm năm về trước. Điều này có vẻ thật phi lư, nhưng tôi xin thú nhận rằng câu hỏi này luôn ám ảnh tôi.<

Một phụ nữ gốc Pháp, 40 tuổi, không con

Tôi phá thai lần đầu tiên lúc 18 tuổi, lần thứ hai lúc 20 tuổi. Lúc ấy tôi c̣n độc thân.

Sự việc xảy đến cũng do sự vô tâm, thiếu cẩn thận  của tôi. Tôi may mắn không bị biến chứng ǵ sau hai lần phá thai. Tôi đă không thấy vấn đề ǵ lắm sau lần đầu phá thai. Đối với tôi, cái thai của những tuần lễ đầu chỉ nhỏ như hạt đậu, vô tri vô giác. Tôi phải phá thai v́ tôi không muốn giữ một bào thai không cha. Lần thứ hai xảy tới, nhưng lần này tôi có những cảm xúc thật mâu thuẫn về bào thai trong người. Một mặt tôi muốn giữ mầm sống trong người tôi, tôi muốn có một đứa con để thương yêu, ôm ấp vỗ về. Mặt khác việc làm và đời sống của tôi quá bấp bênh, cha của đứa bé gần như là một phường vô lại, tôi cũng không hiểu tại sao tôi lại có quan hệ t́nh cảm với hắn. Bản thân tôi là một đứa trẻ không cha, có một thời gian tôi đă phải sống lây lất từ gia đ́nh tạm dưỡng này qua gia đ́nh tạm dưỡng khác (famille dacceuil = foster family), v́ lúc đó mẹ tôi đi lấy chồng và ông chồng này của mẹ tôi không muốn bị vướng víu bởi đứa con riêng của vợ. Tôi không bao giờ muốn con tôi phải nếm mùi sống tạm bợ thiếu thốn t́nh thương như thế. Phân vân, suy nghĩ măi, cuối cùng tôi cũng đành chọn giải pháp phá thai. Lần thứ hai tôi không có được cái cảm giác vô tư, thiếu trách nhiệm như lần đầu mặc dù trên phương diện  kỹ thuật th́ cả hai lần phá thai đều diễn tiến tốt đẹp. Tôi đă có cảm giác rờn rợn ở lần phá thai thứ hai nên sau đó tôi đă hết sức nghiêm chỉnh trong việc ngừa thai. Tôi đă không có cái may mắn làm mẹ v́ tôi đă không bao giờ gặp được người bạn t́nh như ư. Từ khoảng vài năm nay, kỷ niệm cũ lại trở về. Tôi cứ nghĩ đến hai lần tôi suưt nữa làm mẹ và tự hỏi nếu tôi giữ cái thai thứ hai, đời sống của tôi sẽ có ư nghĩa hơn chăng? (Lần đầu tôi chưa có sự chín chắn cần thiết để có thể nuôi dạy một đứa con). Đây là câu hỏi mà tôi không thật sự muốn trả lời. Nhưng ngày hôm nay tôi biết rơ là ḿnh có một niềm mơ ước làm mẹ rất mănh liệt. Và tôi có thể khẳng định rằng chính v́ đă qua hai lần phá thai ngày xưa mà sự mong mỏi có con ngày hôm nay mới mạnh mẽ như thế. Cách đây khoảng hai năm tôi đă trải qua một cuộc khủng khoảng tinh thần khá nặng nề. Tôi t́nh cờ xem một chương tŕnh tŕnh bày về sự phát triển của một con người từ khi vừa đậu thai đến lúc rời khỏi bụng mẹ. Tôi đă thật bàng hoàng khi chợt phát hiện ra cái mà tôi gọi là hạt đậu vô tri vô giác cách đây hai mươi năm trên thực tế đă là một tế bào sinh động, cái mầm sống đó cũng đă biết cảm nhận sự đau đớn ngay từ những tuần đầu của sự sống.7&

Thật ra đă từ lâu tôi ngờ ngợ về điều này nhưng không bao giờ dám t́m hiểu cặn kẽ hơn.

Mặc cảm phạm tội nơi tôi đă không manh nha ngay sau những lần phá thai, mà đă đợi đến gần hai mươi năm sau mới ập đến dày ṿ. Hành động phá thai đă chấm dứt từ lâu, nhưng trong lương tâm  tôi lại chỉ là sự khởi đầu của những  chất vấn, ray rứt dằn vặt, điều mà tôi đă không bao giờ tiên liệu trước.

Các nhân chứng trên đă không giúp tôi t́m được câu trả lời thỏa đáng cho hiện trạng phá thai ngày càng gia tăng ngày nay. Duy chỉ một điều tôi tiếp nhận được là: sâu xa hơn  những cuộc tranh căi giữa hai phái cổ vơ và chống đối, âm thầm hơn những sắc luật, phức tạp hơn những điều kiện xă hội chính trị kinh tế, sự chối bỏ mầm sống trong ḿnh luôn là những vết hằn sâu đậm cho những người trong cuộc mà ít người đề cập đến. Và hành động kết án bao giờ cũng dễ dàng hơn là nỗ lực t́m hiểu, nhưng lại chỉ có thể đưa ta vào ngơ cụt  của vấn đề.

Diễm Uyên

Montréal, 13-01- 2006